Anatomia ucha

Podział i budowa narządu słuchu

1. Budowa ucha zewnętrznego

Ucho zewnętrzne składa się z małżowiny i przewodu słuchowego zewnętrznego, a od ucha środkowego oddziela go błona bębenkowa. Sama małżowina uszna jest natomiast zbudowana z chrząstki otoczonej ochrzęstną, tkanki podskórnej oraz skóry.

2. Budowa ucha środkowego

Ucho środkowe tworzy błona bębenkowa oraz kosteczki słuchowe: młoteczek, kowadełko oraz strzemiączko. Ważną rolę w uchu środkowym spełniają mięśnie śróduszne: mięsień strzemiączkowy oraz napinacz błony bębenkowej. Wszystkie wymienione elementy uczestniczą w procesie przewodzenia dźwięku.

3. Budowa ucha wewnętrznego

W uchu wewnętrznym znajdują się receptory narządu słuchu i równowagi. Część ucha wewnętrznego, która odpowiada za odbieranie bodźców akustycznych, nazywana jest ślimakiem ze względu na kształt, który przypomina. W nim znajdują się komórki odpowiedzialne za odbieranie i przekształcanie bodźca akustycznego w impulsy nerwowe.

4. Wyższe piętra słuchowe- część ośrodkowa

Centralna część narządu słuchu składa się z ośrodków słuchowych mózgu zlokalizowanych w pniu mózgu i ośrodkach kory mózgowej.

Jak działa nasz słuch?

przewodnictwo powietrzne

Fale dźwiękowe docierają do ucha, powodując wibracje błony bębenkowej. Rękojeść młoteczka, która jest z nią mocno związana, zaczyna wibrować. Wibracje są przenoszone na kowadełko, a następnie na strzemiączko, którego podstawa jest dopasowana do okienka owalnego. Wibracje membrany okienka są przenoszone do perylimfy, która znajduje się w przedsionku ucha wewnętrznego. Podstawa strzemiączka porusza się równocześnie w przód i w tył. Z powodu braku ściśliwości perylimfy, elastyczne okienko okrągłe przesuwa się w przeciwnym kierunku. W ten sposób uruchamiana jest błona podstawowa. Błona ta nie wibruje w równy sposób. Jest to zjawisko tonotopowe. Miejsce, w którym fala osiąga szczyt, jest uzależnione od częstotliwości fali dźwiękowej. Niskie częstotliwości aktywują komórki rzęsate usytuowane na błonie w pobliżu wierzchołka ślimaka, natomiast wyższe częstotliwości działają bliżej okienek. Komórki rzęsate wysyłają sygnały do nerwu słuchowego, a następnie sygnały te trafiają do mózgu.

przewodnictwo kostne

Fale dźwiękowe propagujące się w powietrzu docierają również bezpośrednio na kości czaszki, pobudzając je do drgań. Wibracje kości pobudzają z kolei do drgań ślimak, a dalszy proces odbioru dźwięku przebiega analogicznie jak w opisanym powyżej, przewodnictwie powietrznym.